WJEC llenyddiaeth cymraeg iaith cyntaf haen uwch.

WJEC llenyddiaeth cymraeg haen uwch iaith cyntaf. Barddoniaeth (ieunctid, pigo cydywbod, natur a ddynoliaeth, cymru a chymreichtod) 

HideShow resource information
Preview of WJEC llenyddiaeth cymraeg iaith cyntaf haen uwch.

First 589 words of the document:

UNED 1 ­ PAPUR YSGRIFENEDIG - ADRAN A BARDDONIAETH
Natur a Dynoliaeth
Y Llwynog R. Williams Parry
Y Môr Einir Jones
Y Coed Gwenallt
Pigo Cydwybod
T'r Ysgol T.H. Parry-Williams
Gail fu farw Nesta Wyn Jones
Cydwybod Meirion MacIntyre Huws
Ieunctid
Delyth fy merch
Dangosaf iti lendid
Glas
Cymru a Chymreichtod
Colli iaith
11.12.82
Etifeddiaeth
Pigo Cydwybod
Gail fu farw- nesta wyn jones
Cynnwys
Mae'r gerdd hyn yn crynhoi stori bywyd a marwolaeth gail ac mae hi'n gerdd drist iawn.
Egyr a chlo'r gerdd gyda "mor ddiystyr fu ei mynd, a'i dyfod" ac mae'r llinell yma yn cyfleu yn glir beth oedd pobl yn
meddwl am Gail- nid oedd neb yn poeni ei bod yn fyw neu'n farw.
`Niwsans' oedd hi i bawb, a chafodd hi `parselwyd' o gatref planr, yn a i borstal ac yna i garchar; yn edrych `ar fyd,
trwy fyd, na faliai'.
Doedd hi ddim yn gally cofio fod yn hapus "hapus? Mae'n siwr. Yn blentyn.." mae hui'n dweud.
Felly, pa ryfedd fod hi'n gweld ei bywyd yn ddiystyr ac tna troi at gyffuiau i gael "ffug-hapusrwydd heroin".
Mae'r stpori yn symyd ymlaen yn gyflym o linell i linell, ond, oherwydd ei chamdefnyddio o gyffuriau, hanner fordd
trwy'r gerdd mae hi yn ei harch.
Yna, mae'r gerdd yn mynd ymlaen ar ol marwolaeth Gail gan edrych ar effaith ei marwolaeth ar bobl eraill.
Yn ystod ei hangladd gwelwn `eglwyswr' yn gweddio drosti on trueni na fyddai wedi bod yn fwy christnogol pan
oedd hi'n fyw.
Hefyd, dengus Nesta Wyn Jones fod i'w ffrindiau, mae ei marwolaeth yn fwy rhybidd na cholled o ffrind agos.
Yna, clo'r gerdd gyda'r un frawddef wnaeth egyt y gerd- `mor ddi-ystyr fu ei mynd, a'i dyfod."
Mesur
Vers Libre neu Gerdd Benrhydd
Nid oes patrwm pendant o ran mydr ac odl. Mae hyd y llinellau'n amrywio i gyd-fynd â'r ystyr. Nid oes yma odli, serch
hynny, mae yma rhythm o fewn y llinellau weithiau'n llifo'n rhythmig, ac weithiau'n fyr ac yn uniongyrchol.
Arddull
Ailadrodd- "Mor ddisyryr fu ei mynd, a'i dyfod" brawddeg agoriadol a'r brawddeg clo- achosi pwyslias ar faint mor
fyr oedd ei fywyd, pa mor gyflym oedd hi wedi fynd. - fod neb yn poeni amdani neu gwerthfawrogi ei fywyd nes ei
fod wedi marw.
Ansoddair ­ lwyd- wrth disgrifio'r ferch sy'n cyfleu natur anobeithiol a di-ystyr bywyd y ferch
Parselwyd- ferf- disgrifiad da o sut mae'n cael ei symyd o un artref i't llall ; yn cael ei thrin fel parsel.
Rhestru trioedd- `carttref plant, borstal, crachar' yn ddangos fl mae ei bywyd yn mynd yn waeth.
Neges-
Yn fy marn i, neges y gerdd yw helpu pawb sydd mewn angen o gymorth, i fod yn samariad trugarog , cyn bod e'n rhy
hwyr. A hefyd i wneud yn siwr fod y bobl mewn angen, y bobl sydd eisiau ein help, ddim fel Gail a `syllodd ar fyd,
trwy fyd, na faliai' ond yn gwybod tryw ei'n gwithgareddau fpd y byd yn poeni amdanyn nhw.
Cydwybod- Meirion Macintyre Huws
Neges

Other pages in this set

Page 2

Preview of page 2

Here's a taster:

Cerdd gomisiwn- gofynnwyd i Meirion Macintyre ysgrifennu cerdd i'w chyhoeddi yn y cylchgrawn golwg ar ddydd
gyl dewi ond datblygodd i fod yn gerdd am rywbeth arall. Cyhoeddwyd llun hefyd yn y cylchgrawn i gyd-fynd a hi.
Er ei fod yn cyfeirio at ein Cymreictod ni, mae yna hefyd gyfeiriadaeth i leoedd fel Somalia a Sarajevo sy'n cynrychioli
anffodusion ein byd. Neges posib yw dyle ni fod meddwl am pobl llai ffodus a byth anghofio pa mor lwcus yw ni.…read more

Page 3

Preview of page 3

Here's a taster:

Symbolaeth- "Mae'r cyrn yn mygu er pob awel groes" ­ maer' cyfeiriad at simne'r ty yn arbennig o arwyddocaol gan
od mwg o simne yn gyfystyr a chroeso a chynhesrwyss. Mae'n gysur i'r bardd weld y mwg er bod yna awel groes
sy'n symbol o farwolaeth wedi gwahanu'r teulu.
Trosiad "Chwalfa fawr" ­ mae hywn yn effeithiol oherwydd maen cyfleu sut y gall marwolaeth chwalu'r teulu a;r
berthynas glos rhwng y bardd a'i rieni.…read more

Page 4

Preview of page 4

Here's a taster:

Gallwn weld yn y darn fod y naws yn newid. Yn y dechrau, mae'r naws yn drist, yn ddiflas, yn ddiobaith wrth i'r bardd
enwi popeth mae Cymru wedi colli. Ond yn y diwedd, mae'r bardd yn gally gweld fod 'na obaith i Cymru a'i
Chymreictod.
Arddull
Ailadrodd ­ colli, hanfod y gerdd, neges yn taro'r darllenydd.…read more

Page 5

Preview of page 5

Here's a taster:

Darlunia;r bardd gymru, y wlad a roed i ni wel wlad a oedd yn bur ac yn lan, ond yn cael ei throi'n wlad lle mae hanes a
thraddodiadau tn cael eu damsgen, a'u hanghofoio er mwyn cynnydd economaidd e.e. "troesau ein tir yn simneau
tan" gan gyferirio at diwydannaeth.
Hefyd, cred y bardd fod ei ddihareb ed sef "gwerth cynydd yw gwarth cenedl, a;i hedd yw ei hangau hi" yn
dystiolaeth i;r agwedd a geri o gymru heddiw.…read more

Page 6

Preview of page 6

Here's a taster:

Mae'r bardd wedi mynd allan am dro gyda'i ddau ffrind i fwynhau gogoniant byd Natur.
Dewisodd y tri ffrind gerdded y mynydd yn hytrach na mynd i wasanaeth crefyddol yn yr eglwys neu yn y capel gan
roi blaenoriaeth i fyd natur dros grefydd.
Mae'r bardd yn nodi'r union fan lle y gwelsant y llwynog, sef 'canllath o gopa'r mynydd' a'r amser, sef cyn i'r haul
fachlud.…read more

Page 7

Preview of page 7

Here's a taster:

Mesur-
Pernhydd, gerdd heb patrwm- symboli rhyddfraint y mor.
Neges y gerdd-
Dyle ni ddim ddinistrio neu gwenwino'r mor oherwydd mae'n pwysoig a fydd ni ddim yn gally cael y ddwr glan nol.
Dim on un mor. Hefyd, rydyn ni eisiau'r mor i fyw ond wrth ddinistrio, ni'n lladd y mor a fydd ni ddim yn gally
defnyddio'r mor i fyw.
ardulll-
Befau trawiadol - "gorfoleddu yw marwolaeth y mor" ­ oxymoron wrng gorfoleddu a marwolaeth.…read more

Page 8

Preview of page 8

Here's a taster:

Delyth (fy merch) yn ddeunaw oed- Dic Jones
Neges y Gerdd
Mae'r gerdd yma, gan y Prifardd Dic Jones, i gyfarch ei ferch Delth aer adeg ei phen-blwydd yn ddeunaw oed. Ar yr
olwg gyntaf mae'n gerdd o ddathlu sy'n cyfleu hapusrwydd y bardd. Ond, o ystyried mai e yw ei thad, ceir adlais
hefyd o'r profiad o fywyd yn mynd heibio a'r chwithdod. Mae;r plethiad hwn o ddau deimlad yn cyfoethogi profiad y
gerdd.…read more

Page 9

Preview of page 9

Here's a taster:

Gwrthgyferbyniad - "y dyddiau glas" a "dyffryn du totalitariaeth glo" . Sain dywyll sydd i'r llinellau olaf yn y geiriau
caled, 'dyffryn du totalitariaeth glo.' Sydd yn gwrthgyferbynnu gyda rhyddid a hapusrwydd "y dyddiau glas". Mae hyn
yn pwysleisio pa mor special oedd y dyddiau glas i'r Mwmblws.
Neges
Neges y gerdd yw mai'r cyfnodau byr mewn bywyd yw'r rhai arbennig, cofiadwy, yng nghanol dyddiau digon
undonog a diflas weithiau. Rhain yw'r dyddiau sy'n aros yn y cof, er mor fyr ydynt.…read more

Comments

No comments have yet been made

Similar Cymraeg resources:

See all Cymraeg resources »See all resources »